زنبور ساقه خوار گندم
نام علمی: (.Trachelus tabidus (F
خانواده: Cephidae
مشخصات زیست شناسی خسارت و کنترل
زنبور ساقه خوار ،گندم حشره ای باریک و سیاه است. سر از بقیه بدن عریض تر و به رنگ سیاه درخشان میباشد. سینه و شکم نیز سیاه براق و پاها تقریباً سیاه هستند. پاهای جلویی در قسمت جلو قدری متمایل به زرد اند.
این حشره تاکنون در مناطق تهران، مرکزی و فارس دیده شده است ولی هیچ تردیدی نیست که تقریباً در سراسر گندم زارهای کشور فعالیت دارد. این زنبور زمستان را به صورت لارو غیر فعال در پیله نازک و سفید رنگی در قسمت پایین ساقه مجاور طوقه میگذراند. زنبور کامل ۳-۲ روز بعد از خروج جفتگیری و به فاصله یک هفته تخمریزی میکند و تخمهای خود را به صورت انفرادی در قسمت زیر هر خوشه گندم و تقریباً داخل بافت اپیدرم قرار میدهد. لاروها پس از خروج از تخم به داخل ساقه نفود کرده و به سمت پایین حرکت میکنند. تغذیه لارو به ویژه از ناحیه بندهای ساقه موجب ضعف ، بوته سبک و پوک شدن دانه و کاهش محصول میگردد تقریباً همزمان با مراحل آخری رشد دانهها و سفت شدن آنها لاروها ساقه را از ناحیه نزدیک طوقه قطع نموده و در قسمت پایین محل قطع شده باقی میمانند. در شرایطی که بارندگی نباشد و رطوبت کافی فراهم نگردد حشره ممکن است هر دو سال یک نسل تولید کند که در این صورت لاروها به صورت غیر فعال تا دو سال باقی میمانند ولی در حالت کلی این حشره یک نسل در سال دارد. اجرای شخم بعد از برداشت، همچنین آیش و تناوب میتواند جمعیت این آفت را کاهش دهد.
منبع: آفات و بیماریهای مزارع گندم در ایران – سازمان تحقیقات و آموزش کشاورزی